Ustawienia

Język
System opieki i edukacji

Jeśli myślicie Państwo o podjęciu pracy w obcym kraju, to nie tylko praca sama w sobie ma znaczenie. Ważną rolę w podjęciu decyzji odgrywają również pytania dotyczące integracji własnej rodziny, opieki zdrowotnej i systemu szkolnictwa dla dzieci. Niemcy mają dobrze rozwinięte systemy opieki nad dziećmi i szkoły. Jeśli Państwo mieszkają i pracują w Niemczech, prędzej czy później go poznają i wprowadzą w życie dla swojego dziecka - najpóźniej w momencie rozpoczęcia obowiązku szkolnego w wieku sześciu lat.

Jakie formy opieki nad dziećmi są dostępne?

W Niemczech istnieją różne możliwości opieki nad dziećmi podczas pracy rodziców. Z reguły są one płatne. W niektórych instytucjach opiekują się już dziećmi od czwartego miesiąca życia. Mają Państwo wybór pomiędzy przedszkolami domowymi, przedszkolami lub żłobkami.

Przedszkole domowe: dla dzieci w każdym wieku

Opiekunka lub opiekun domowy opiekują się maksymalnie pięciorgiem dzieci we własnych domach lub wynajmowanych pomieszczeniach. Jeśli Twoje dziecko jest tutaj pod opieką, będzie miało również kontakt z innymi dziećmi. Chociaż nie ma limitu wieku dla dzieci pod opieką w przedszkolu domowym, większość dzieci nie jest starsza niż trzy lub cztery lata. Potem dzieci przechodzą do przedszkola.

Żłobek (Kinderkrippe): dla dzieci od 0 do 3 lat

W Niemczech dzieci w wieku do trzech lat mogą być w żłobku pod opieką wykwalifikowanych wychowawców i tam bawić się razem z rówieśnikami. Program dnia obejmuje zarówno zabawy towarzyskie, jak i zabawę na świeżym powietrzu. Uwzględnione są również odpowiednie dla wieku grupy posiłki i przerwy na sen. Liczba godzin opieki różni się w zależności od miejsca zamieszkania. Często możliwe jest zarezerwowanie opieki podzielonej na 25, 35 lub 45 godzin tygodniowo.

Przedszkole (Kindergarten): dla dzieci od 3 do 6 lat

Przedszkole = Kindegarten - być może znasz już to słowo z języka angielskiego. W Niemczech przedszkola opiekują się dziećmi od trzeciego roku życia do momentu rozpoczęcia nauki w szkole. Nie tylko chęć do zabawy, ale i ciekawość najmłodszych jest coraz bardziej zaspokajana. Szkolone są myślenie i umiejętności językowe, a także poprzez zabawę z małymi eksperymentami dzieci uczą się czegoś o naturze i technologii. W przedszkolach dzieci mogą być pod opieką od rana do południa lub po południa - w zależności od wyboru przedszkola i własnych życzeń.

Zarówno żłobki jak i przedszkola są zarządzane przez instytucje prywatne, kościelne lub publiczne. Ceny za opiekę nad dziećmi zależą od lokalizacji oraz dochodów rodziców i są bardzo zróżnicowane - od bezpłatnych miejsc do 700 euro miesięcznie. Dostępność wolnych miejsc jest również zróżnicowana w zależności od regionu.

Jak znaleźć odpowiednie wsparcie?

1. Wyszukiwanie: wiele miast i gmin oferuje na swoich stronach internetowych wstępne zapoznanie się z kosztami, zameldowaniem i lokalizacją przedszkoli i szkół. Ponadto, w internecie można znaleźć portale od i dla rodzin. Można tam wyszukiwać lokalne oferty i wymieniać się poradami z innymi rodzicami.

2. Wybór: wiele instytucji oferuje dzień otwarty lub inne możliwości zapoznania się z instytucją i pedagogami. To pomoże Państwu w podjęciu decyzji. Sąsiedzi, znajomi lub koledzy również będą mogli pomóc w dokonaniu wyboru i w razie potrzeby polecić daną placówkę.

3. Zameldowanie: kiedy już zdecydują się Państwo na wybór danej placówki, można tam zameldować swoje dziecko. Ponieważ jednak w wielu regionach brakuje miejsc opieki nad dziećmi, należy się z nimi skontaktować jak najwcześniej, spodziewać się terminów i liczyć się z czasem oczekiwania , a także wpisać się na listę rezerwowych. Ponadto, nie należy polegać tylko na jednym wyborze, ale szukać alternatyw, jeśli nie ma wolnego miejsca w wybranym obiekcie.

Jak działa niemiecki system szkolny?

W Niemczech obowiązek szkolny jest obowiązkowy dla dzieci od szóstego roku życia. Większość szkół w Niemczech jest publiczna, a zatem bezpłatna. Dostępne są również szkoły prywatne lub międzynarodowe, jednak pobierane są za nie opłaty szkolne.

Polityka szkolna jest regulowana przez odpowiedni kraj związkowy, dzięki czemu w różnych regionach można znaleźć różne systemy szkolne. Na przykład, dzieci w poszczególnych krajach związkowych mają różne programy nauczania i różne podręczniki. Rodzaj szkół może się również różnić w poszczególnych krajach związkowych. W większości krajów związkowych istnieją następujące rodzaje szkół:

Szkoła podstawowa (Grundschule): Z reguły dzieci rozpoczynają szkołę w wieku 6 lat w szkole podstawowej, do której uczęszczają od pierwszej do czwartej klasy. Wyjątek: W Berlinie i Brandenburgii szkoła podstawowa kończy się po szóstej klasie.

W zależności od osiągnięć dziecka, wybór szkoły średniej dokonywany jest wspólnie z nauczycielami. Pańskie dziecko będzie uczęszczać do tej szkoły od piątej klasy. Do wyboru są następujące typy szkół.

  • Hauptschule (klasy 5-9/10)
  • Realschule (klasy 5-10)
  • Gesamtschule (klasy 5-12/13)
  • Gymnasium (klasy 5-12/13)

Hauptschule i Realschule: Po pomyślnym ukończeniu Hauptschule lub Realschule młodzi ludzie mogą odbyć szkolenie zawodowe lub przejść do Gymnasium lub Gesamtschule w celu ukończenia szkoły z wyższym stopniem.

Gymnasium: Po ukończeniu dwunastej lub trzynastej klasy uczniowie mogą uzyskać świadectwo ukończenia szkoły po pomyślnym zdaniu egzaminu maturalnego (zawodowego). Kwalifikacje te uprawniają do studiowania na Uniwersytecie lub Szkole Wyższej. Bespośrednie wejście w życie zawodowe jest możliwe również poprzez kształcenie w danym zawodzie.  

Gesamtschule: Jest alternatywą dla trójstronnego systemu szkolnego i oferuje różne kursy edukacyjne Hauptschule, Realschule i Gymnasium w jednej szkole.

Jak wyglądają zapisy do szkół z imigracją?

Jeśli Państwa dzieci są już w wieku szkolnym w momencie przyjazdu do Niemiec, pytania dotyczące rozpoczęcia nauki w Niemczech są z pewnością ważną kwestią. O tym, w której klasie będzie dziecko, decyduje dyrekcja szkoły, którą się wybrało wraz z władzami szkoły. Celem jest zapewnienie, aby Państwa dziecko mogło jak najszybciej i jak najsprawniej uczestniczyć w regularnych lekcjach szkolnych. Jeśli natomiast Państwa dziecko nie zna jeszcze języka niemieckiego lub zna go w niewielkim stopniu, można zaoferować dodatkowe wsparcie językowe lub udział w lekcjach próbnych. 

Co się dzieje po szkole?

W Niemczech kształcenie zazwyczaj odbywa się między ukończeniem szkoły a rozpoczęciem życia zawodowego. W ramach kształcenia zawodowego przekazywana jest wiedza teoretyczna i praktyczna, która jest niezbędna do wykonywania określonego zawodu. Rozróżnia się podwójne kształcenie zawodowe, kształcenie szkolne i studia uniwersyteckie.

  • Podwójne szkolenie zawodowePodwójne kształcenie jest klasyczną formą kształcenia zawodowego i jest szczególnie zróżnicowane. W Niemczech istnieje ponad 300 zawodów szkoleniowych, które mogą mieć charakter  handlowy, rzemieślniczy lub techniczny. W zależności od zawodu, szkolenie trwa od 2 do 3,5 roku. Stażyści spędzają większość czasu w firmie i w ten sposób poznają praktyczną stronę biznesu. Ponadto niezbędna wiedza specjalistyczna jest przekazywana w szkole zawodowej przez dwa dni w tygodniu lub w połączonych ze sobą tzw. blokach. Połączenie teorii i praktyki dobrze przygotowuje je do świata pracy i dlatego jest bardzo popularne. Stażyści otrzymują od przedsiębiorstwa dodatek szkoleniowy, którego wysokość zależy od branży i zawodu, w którym są szkoleni. Szanse na rozpoczęcie praktyki są dobre, ponieważ wiele branż poszukuje praktykantów. Tylko w styczniu 2019 r. nie udało się obsadzić 69 700 stanowisk szkoleniowych. Ukończenie kształcenia zawodowego w Niemczech jest wysoko cenione i cieszy się dużym popytem na rynku pracy.
  • Szkolna edukacja
    Oprócz zakładowych szkoleń zawodowych istnieje również możliwość ukończenia szkoleń szkolnych. Szkolenie to koncentruje się na nauczaniu w szkole, takiej jak szkoła (zawodowa) lub technikum zawodowe. W tym przypadku takie szkolenie nie jest płatne , zamiast tego uczestnik szkolenia ponosi zwykle miesięczne koszty. Pomimo tych różnic w stosunku do podwójnego systemu kształcenia, obie kwalifikacje są uznawane w równym stopniu.
  • Studia
    Studia są rozumiane jako szkolenie na uniwersytecie lub (Politechnice) uczelni według standardów naukowych. Z wyjątkiem kilku szczególnych przypadków, studia mogą być rozpoczęte jedynie z uzyskaniem dyplomu ukończenia szkoły technicznej maturą zawodową (Fachabitur) lub dyplomu ukończenia studiów wyższych Maturą (Abitur). W Niemczech studia są regulowane zgodnie z międzynarodowymi standardami systemu  licencjata/magistra (Bachelor/Master).